Naar de inhoud

Publiekssterrenwacht · Cothen · sinds 1954

Sterrenwacht
Polaris

Elke heldere vrijdag- en zaterdagavond draaien we de koepel open. Geen scherm, geen simulatie — gewoon je eigen oog aan een 40-centimeter spiegeltelescoop.

Sleep om rond te kijken

Vijf sterrenbeelden die je bij ons leert terugvinden

Wie ze eenmaal ziet, ziet ze overal. Scroll verder — of sleep de hemel opzij en zoek ze zelf.

De sterrenbeelden op deze pagina

  • Grote Beer (Ursa Major), RA 11h 03m, Dec +56° 23′. Zichtbaar het hele jaar. De achterste twee sterren van de pan wijzen recht naar de Poolster — daarom heet onze koepel Polaris.
  • Cassiopeia (Cassiopeia), RA 01h 00m, Dec +60° 43′. Zichtbaar het hele jaar. Deze scheve W draait om de Poolster en zakt boven Nederland nooit onder de horizon.
  • Zwaan (Cygnus), RA 20h 41m, Dec +45° 17′. Zichtbaar juni t/m november. Albireo, de kop van de Zwaan, valt in onze telescoop uiteen in twee sterren: één goudgeel, één ijsblauw.
  • Orion (Orion), RA 05h 35m, Dec −05° 23′. Zichtbaar december t/m maart. Onder de drie gordelsterren hangt de Orionnevel: een wolk van gas waar op dit moment nieuwe sterren ontstaan.
  • Lier (Lyra), RA 18h 45m, Dec +36° 12′. Zichtbaar mei t/m oktober. Wega was 12.000 jaar geleden de poolster — en wordt dat over 12.000 jaar opnieuw.

Programma · seizoen 2025–2026

Kijkavonden & rondleidingen

Alle avonden gaan alleen door bij een heldere hemel. Is het bewolkt? Dan bellen we je uiterlijk om 17:00 en schuift je reservering kosteloos door naar de eerstvolgende heldere avond.

  • PA-01

    Publieksavond

    Elke heldere vrijdag

    € 9,50 p.p.

    De klassieker. Een korte inleiding in de koepelzaal, daarna de koepel open en zelf door de 40-cm kijken. Welke objecten we bezoeken hangt af van het seizoen en de hemel van die avond.

    • Live door de 40-cm spiegeltelescoop
    • Twee gidsen, maximaal 24 bezoekers
    • Warme chocolademelk in de pauze
    Duur
    2 uur
    Voor wie
    Iedereen vanaf 8 jaar
  • KR-04

    Kinderrondleiding

    ‘Reis langs de planeten’

    € 6,00 p.k.

    Een rondleiding op kinderhoogte: hoe zwaar zou je zijn op Mars, hoe klinkt een pulsar, en waarom is de maan overdag soms gewoon zichtbaar? We eindigen altijd bij de telescoop.

    • Verhaal, proefjes en een echte meteoriet in je hand
    • Begeleiders kijken gratis mee
    • Bij bewolking: show in de sterrenzaal
    Duur
    75 minuten
    Voor wie
    Kinderen 6 t/m 10 jaar, met begeleider
  • TW-02

    Telescoopworkshop

    Haal alles uit je eigen kijker

    € 45,00 p.p.

    Neem je eigen telescoop mee. We collimeren hem samen, stellen de zoeker af en leren je de hemel opzoeken zonder app — met een sterrenkaart en je eigen ogen.

    • Collimeren en uitlijnen onder begeleiding
    • Oculairs uit onze eigen kast uitproberen
    • Maximaal 8 deelnemers
    Duur
    3 uur
    Voor wie
    Beginnende sterrenkijkers met eigen telescoop
  • SP-07

    Schoolprogramma

    Groep 7 en 8

    € 120,- per klas

    Aansluitend op de kerndoelen ‘Oriëntatie op jezelf en de wereld’. Overdag kijken we veilig naar de zon met onze H-alfa-kijker; bij slecht weer draait de sterrenzaal.

    • Overdag: veilig zonnekijken met filter
    • Lesbrief vooraf en werkblad achteraf
    • Ook op locatie mogelijk (mobiel planetarium)
    Duur
    90 minuten
    Voor wie
    Basisscholen, maximaal 30 leerlingen

Ook mogelijk

Zaalverhuur in de koepelzaal

Vergadering, lezing of teamuitje onder de koepel — 40 zitplaatsen, beamer, koffie en desgewenst een half uur telescooptijd erbij. Vanaf € 185,- per dagdeel.

Vraag beschikbaarheid
De witte koepel van de sterrenwacht onder een hemel vol sterren.

Koepel Polaris · 52°01′N 5°16′O

Close-up van de montering en het buizenstelsel van een oude spiegeltelescoop in de koepel.

Over ons · sinds 1954

Zeven mensen, een betonnen ring en heel veel geduld

In de winter van 1954 goten zeven leden van onze vereniging met de hand een betonnen ring in de weilanden ten oosten van Cothen. Daarbovenop kwam een koepel van gebogen plaatstaal, draaiend op de wielen van een afgedankte kraanbaan. Diezelfde wielen draaien er vandaag nog steeds onder — ze piepen, en dat mag.

Onder de koepel staat sinds 1978 onze 40-centimeter Newton-spiegeltelescoop. De spiegel is in eigen huis geslepen en werd in 2019 opnieuw verzilverd. Hij is niet de grootste van Nederland, maar hij staat wel op een van de donkerste plekken van de Kromme Rijnstreek.

Alles hier draait op vrijwilligers: gidsen, techniek, de kantine en de mensen die om half twaalf ’s nachts de koepel weer dichtdraaien. We krijgen geen structurele subsidie — je entree gaat rechtstreeks naar onderhoud en nieuwe oculairs.

„Het mooiste moment is niet Saturnus. Het is die stilte van drie seconden vlak nadat iemand hem voor het eerst ziet.”
Hanneke Vroom · gids sinds 1996
Koepel gebouwd
1954

Door zeven leden van de vereniging, met de hand

Spiegeldiameter
40 cm

Newton-reflector op een Duitse montering

Vrijwilligers
36

Gidsen, techniek, bestuur en kantine

Bezoekers per jaar
5.800

Waarvan ruim 1.400 schoolkinderen

Reserveren

Reserveer een kijkavond

Plaatsen zijn beperkt: we laten maximaal 24 mensen per avond toe, zodat iedereen minstens drie keer door de telescoop kan kijken.

  • Bevestiging

    Je hoort binnen één werkdag of er plek is. Betalen doe je ter plekke.

  • Bewolking

    Bij bewolking bellen we vóór 17:00 en schuif je gratis door.

  • Warm aankleden

    Een koepel wordt niet verwarmd. Neem een muts mee, ook in mei.

Demoformulier — er wordt niets verzonden of opgeslagen

Terug naar de SAIS WORKS showroom